Ubuntu

Ааль 7 оноос хойш салхи оруулаагүй хөөрхий блог дээрээ ингэж нэг ганц бичлэг нэмдийн байж. Өмнөх бичлэгийг оруулсанаас хойш Ubuntu хэрэглэдэг болсым. Ө.х 12 сараас хойш Windows XP баяртай болдым байна.

Gutsy Gibbon буюу Ubuntu 7.10 (7 оны 10 сард гарсан хувилбар гэсэн утга илэрхийлж байдаг юм билээ) – ыг ашиглаад үзсэн чинь дажгүй санагдаад ЧИГЭЭРЭЭ Linux-чин болчихвоо хө.

Windows ашиглахгүй амьдарч болдым байна.
Вирус ядаргаатуулахгүй, кракед програм хайж давхихгүй, зүгээээр л “суужийж” болдым байна.

Ямарч асуудалгүй шилждэг үү гэвэл бас худлаам байна. Угийн “төрсөн” цагаасаа Windows-оор явсан болохоор Linux-т учир начир нь олдохгүй зүйл хэд гуруу гардым байна. Windows-ын хайрцган дотор сэтгээд сурцан байдым байна. Сонирхолтой, мэдэхгүй зүйлүүд, бэрхшээлүүд тулгарч гайхширах үе олон байдым байна.

Windows-той харьцуулахад илүү гарах онцлогуудаас:

Суулгахад бол хэн ч чадчихаар амархан юм билээ. Гэхдээ тэрийг нь ойлгохын тулд windows суулгадаг аргаас жоохон өөр гэдгийг мэдэх ёстой. Тодруулбал ганц CD -ээр бүх хэрэгтэй програмууд болон үйлдлийн систем нь тэр чигээрээ суудаг. Windows XP бол ганц CD-тэй мөртлөө Office нь л гэхэд тусдаа олон CD байдаг шүү дээ.Олон талаар Windows зарчмаас ондоо илүү энгийн гоё шийдэлтэй тул та хэрэглээд үзвэл янзтай шүү.

Үгүй тэгээд ганц CD юм бол цаашид хэрэг болох програмуудаа яаж олох болж байнаа гэж та асуух байх л даа. Ubuntu-ын бас нэг давуу тал бол интернэтээр update install хийх боломж юм. Дэлхийн хаа сайгүй танд хэрэгтэй програмыг шууд тэндээс нь суулгаж болохоор агуулахууд байдаг бөгөөд та өөрийн үйлдлийн систем дах хаягууд (/etc/apt/sources.list) дээр тэдгээрийн хаягийг нэмээд terminal дээрээс зохих командыг (sudo apt-get install rar) өгсөнөөр шууд програм таны PC дээр ажиллахад бэлэн болно.

Гэхдээ энд зарим нэг програмыг Visual цонхон дээрээс суулгах хэрэгтэй болдогыг сануулая. (Applications->Add/Remove program), (System->Administration->Synaptic Package Manager) г.м

Хурд. Энэ тал дээр би үнэхээр сэтгэл хангалуун байгаа. Eclipse ачаалаад Tomcat асаачихаар хуучин бол гацаж бөглөрөөд л мөлхөж гардаг байсан. Шилжсэнээс хойш Програмаа өдөржин deploy хийгээд суудаг мань мэтийн цаг ашиглалт үнэхээр сайжраад ирдийн байгаа биддээ. Энэ ч Ubuntu гэхээсээ Linux-ын давуу тал байх л дөө. Цэгцтэй ашиглаад явдаг хүмүүст XP ч гэсэн хурдан л даа. Гэхдээ л Java development хийхэд Linux хавьгүй хурдан.

Гоё. Vista – г суулгаж үзсэн, чамин санагдсан гэхдээ Ubuntu 8.04 юугаараа ч дутахгүй. Зарим талаараа хол тасархай гоё. 3D дэлгэц, ашиглахад эвтэйхэн, Cool Effects, Ойлгомжтой - User friendly байдал энэ тэрээрээ яалт ч үгүй би Ubuntu-ын талд зогсоноо. Бас ажлыхандаа дэлгэцээ эргэлдүүлж үзүүлээд л над шиг онгироо хүнд бас кайфтай гэж жигтэйхэн. Хүмүүсийн нүд томроол явчихыг харах гоё шд. :D

Нууцлал. Hardy Heron буюу Ubuntu 8.04-ын нууцлал их сайн болсон гэж саяхан нэг нийтлэлээс харсийм байна. Windows-ыг хакерддаг нөхдүүд ялангуяа Төгөлдөр мөгөлдөр хүрч ирээд нэг үзээсэй. Тэгвэл нууцлал ийм тийм гэж юм бичихсэн :D

Virus. AVG Free гэх мэтийн AV-ууд суулгах боломж байхыг бодоход Огт вирус байдаггүй ч биш юм шиг байгаан. Эсвэл Windows-т зориулсан вирусны дамжин өнгөрөх, тээгч болохоос сэргийлэх гэж хийсэн байж ч мэднэ. Яваандаа зууралдаж таарах байх л даа гэхдээ Ubuntu ашигласанаас хойш AV -тэй зууралдсангүй ээ. Энэ давуу тал биш гэж үү?

Зио нэг иймэрхүү OS-оо солисон гэжугаа. Adobe Photoshop, Dreamweaver, дассан цонхнуудаасаа холдоход эхлээд нэг л эвгүй байсан одоо эргээд Windows-г харсан чинь эвгүй гэж дээ. Бишүүрхээд байх шиг байна лээ. :D

UNIX beer Party

Зиак өчигдөр Unix сонирхогчид сар бүр уулздаг UBP-д оролцож үзвэй. Адилхан “эмч” мэргэжилтэй хүмүүс (нүдний, шүдний юуны ялгаа) уулзалдаж ууж идэнгээ элдвийг хүүрнэн өгүүлэлдсээр даруй 23 цаг өнгөрчухуй дор гэр гэрийн зүг тармуй.

4 пиавны пян даахгүй болсноо өглөө босоод дотор хямралтай, тархи манаранга буйг ажихуй дор хөгширч аснаа санан гунигламуу. :)

За за дэмийрэх яахав ямар болор цомд орж байгаа биш. UBP-ыг ноднин жил эхлэхээс нь авахуулаад л очих юмсан гэж бодсоор жилийн нүүрэн дээр загнуулан байж арай гэж очив.

За тэгээд web 2.0 (би баахан дэмийрэв), Ajax (магтах гэж оролдов), CDMA 450, Wimax (оновчтой эсэхийг тодруулах шахав), Outsourcing(яаж хийхэв, ирээдүйд outsourcing гэж ухагдахуун алга болох уу? outsourcing хийхийн тулд дотоодын цалин ямар байх ёстойв), Ном share хийдэг public сэрвэр (хятадууд ашиглаад байгаад жоохон хордов), IPv6 (Магсар лекц уншив, ISP-үүд ашиглаж эхлэхээр болов :p), Програм зохиогчдын холбоо (Яаг яах холбоо эсэхийг нь сайтар ухаж ойлгоогүй нэр нь юу гэл ээ Дөлөө?), LPI-ын сургалт явуулах тухай (хажуугаар нь би AJAX заахаар болоод явчихсан уу, энэ пивоноос л боллоо :P ) за байз өөр чинь юу юу ярьчив даа. Өө тийм блогийн тухай зөндөө ярьсан шдээ. Тэнд очсон хүмүүс цөмөөрөө л намайг зүс танихгүй болохоос блогоор таньдаг болцийм шиг ээ. Өөө энэ нөгөө блогоор бүлтрээд байдаг Ганбаа юм уу хм гэж байгаам чинь ха ха худлаа худлаа. Гэхдээ ер нь блогчидын АРМИд манай мэргэжлийхэн дийлэнх массыг дарж байгаа бололтой. Аргагүйм даа. Арай илүү дэлхийтэй холбоотой улс болохоор, ... гэснээс Ганбат гээд гар барихаар нь л чи нөгөө Ганбат гээд блогийн эзэн үү гэсэн тийм гэж байна. Намайг Ганбаа гэдэг блогийн эзэн үү гэж байна “тийм” л гэсэн. Шал танихгүй хүн гэхэд аймаар дотно шууд л найз болчиж байгаам чинь хэ хэ. Яагаав нөгөө Шүгэл, Шахаа гээд гоё бичлэгүүдийг нь та нар мэдийшд тэ. Ойрдоо жоохон “залхуураад” бичихгүй байгаа гэнээ. Блогоо гэж...

Дөлөө LiMNux –ыха тухай цаашид юу юу хийхээр төлөвлөсөн зэргээ танилцууллаа. Админ ажилд авах зар ХАС банкнаас явжийлээ. Мэддэг, чаддаг, мэргэшсэн гэдэг тухай хөгжилтэй яриа өрнөлөө. (Манайханы мэддэг гээд хээв нэг CV-дээрээ бичдэг нь англиар Сонссон гэдэг үгтэй дүйхүйц утга илэрхийлж байдаг гэж Тамираа ёжиллоо. Энэ бичлэгийг фаблишдчаад CV-ээрээсээ “сонссон” чадваруудаа авч хаянаа ерөөсөө. Юм үлдэхнүү гүй юу?)

UBP дээр маш энгийн, хөгжилтэй, потенцаалний, пиавтай яриа өрнөдөг юм билээ. “Эрэлхийлсэн” яриа маань явж явж Магсараас болсон уу яасан боловсролын салбар дээр ирж нилээд дуу өндөрсүүлэх бололтой болоод явчихсан шүү. Санал зөржийнаа. Ангийн даргын хувьд нэг үг хэлэх үү би гээд л бүгдээрээ... :P Миний санал бол энэ муу төр л хэтэрхий эрх мэдэлтэй оролцоод байгаагаас боловсролын салбарт сайн багш тогтохгүй, зах зээл дэх хүний нөөцийн бодлогоос хоцорч гишгээд байгаагаас бүх юм болж байгаам гээд наачихсан санагдана. :D гэх мэтчилэн хамж яриагүй сэдэв гэж цөөхөн үлдсэн дөө. Цаашид UNIX/Linux дэмжигчидийн тоо улам өсөж Дөлөөгийн яриад гүйгээд байдаг зүйл асар үнэтэй болох цаг тун удахгүй ирнэ гэдэгт итгэж байна.

UBP болон Нээлттэй эхийн талаар сурвалжлан бичсэн Ганбаатар.